Το θείο Τραγί - Γιάννης Σκαρίμπας

Το θείο Τραγί

Γιάννης Σκαρίμπας (1931)

επιμέλεια: Κατερίνα Κωστίου

Νεφέλη, 1993
145 σελ.

Νομίζω πως δε χρειάζεται πολλά εισαγωγικά ο πιο αμφιλεγόμενος, ο πιο παρανοημένος, ο λιγότερο καταραμένος, ο διόλου μίζερος της λογοτεχνίας μας.
Για όσους δεν γνωρίζουν, ήρθε η ώρα να μάθουν. Απολαυστικός, τραγικά κωμικός, καινοτόμος, αήθης, ανθρώπινος, σαρωτικός. Επαναστάτης αλλά χωρίς την -προσφάτως μοδάτη - "αναρχικότητα". Αναρχικός και ασυμβίβαστος χωρίς συναισθηματισμούς και λαϊκισμούς Λαϊκός, αλλά τόσο αρχέγονα λαϊκός που να ισοπεδώνει τον ψευτοακαδημαισμό του οποιοδήποτε σοβαροφανή λόγιου.

Αν κάτι πρέπει να τονίσεις είναι η γλώσσα : Ο Σκαρίμπας αποδομεί, σχεδόν ανασκολοπίζει την ελληνική και μετά την ανασυνθέτει με οδηγό μια βαθιά, δυσεύρετη στα ελληνικά γράμματα σοφία, χωρίς να σέβεται τίποτα. Με μια ορμή ξαναμμένου έφηβου ξαναφτιάχνει την νέα σκαρίμπειο ελληνική γεμάτη δικούς του ιδιωματισμούς, δικές του λέξεις, δική του γραμματική και συντακτικό αλλά και αντιδάνεια απ' όλες τις μορφές της ζωντανής γλώσσας : λαϊκά, λιμανίσια, ρουμελιώτικα, λογιότατα,μεσαιωνισμοί, αριστοφανισμοί, φράγκικα, φραγκολεβαντίνικα, αργκό, μάγκικα, κομουνιστικά (η ξύλινη αργκό των κομματικών οργάνων) κλπ. Φαντάσου το, σα να φτιάχνεις Παρθενώνα χρησιμοποιώντας μόνο δυναμίτη! Και να τα καταφέρνεις!

Και τώρα λίγα λόγια για το έργο : Ο Σκαρίμπας μας μιλά : "Εγώ ο ταπεινός απλοέλληνας και πληβείος μαθητής, ο ‘‘μικροπρομηθεϊκός'' ο των λιμενοβραχιόνων λάθρα βιώσας εν επαρχία, (...) ο εκ Παρνασίδος ξενομερίτης και χαλκιδεότερος απάντων των Χαλκιδέων, ο περιπλανόμενος των δύο οχθών του Ευρίπου"..."Ο εξ Αγίας Ευθυμίας Παρνασίδος ορμόμενος τριπεθαμίτης με τη σκούφια Σκαρίμπας, που φοράω μετά τα φτερνίσματά μου, εγώ ο και σαββατογεννημένος παρδαλομάτης νιόβγαλτος Ιωάννης. Αυτό των βιογράφων μου μη τους ξεφύγει. Επίσης, η μακαρίτισσα η μάνα μου, καφεμαντέψαντος το κατοπινό μεγαλείο μου, έχει τις φασκιές μου φυλάξει. Τους βιογράφους μου και λοιπούς γραμματολόγους μου παρακαλώ το παρόμοιο ... Τώρα, από πού εμπνεύστηκα εγώ το «θείο Τραγί» μου; Μα από κάτι τέτοιους ατσήδες... που τους αρέσει ο Μπραμς."